Cần Thơ, thành phố miền Tây trù phú, không chỉ nổi tiếng với những vườn trái cây trĩu quả, những con sông nước mênh mông mà còn là nơi lưu giữ nhiều dấu tích lịch sử văn hóa đặc sắc. Trong số đó, Di tích lịch sử Giàn Gừa ở huyện Phong Điền là một điểm đến độc đáo, vừa mang giá trị lịch sử, vừa ẩn chứa những truyền thuyết dân gian kỳ bí. Nơi đây là minh chứng cho quá trình khai hoang mở cõi của cha ông và là căn cứ hoạt động cách mạng kiên cường trước năm 1975. Đặc biệt, điểm nhấn ấn tượng nhất chính là một cây gừa cổ thụ hơn 150 năm tuổi, với hàng ngàn cành nhánh đan xen tạo thành “giàn” lớn, giữa lòng đó là một ngôi đền thờ, tạo nên khung cảnh vừa linh thiêng vừa huyền ảo.
Hành trình đến với Di tích lịch sử Giàn Gừa
Di tích lịch sử Giàn Gừa tọa lạc tại ấp Nhơn Khánh, xã Nhơn Nghĩa, huyện Phong Điền, thành phố Cần Thơ. Vị trí này nằm khá xa trung tâm thành phố, cách khoảng 30km về hướng Tây Nam. Để đến được đây, bạn có thể đi theo các cung đường sau:
- Từ trung tâm Cần Thơ: Đi theo Quốc lộ 80, qua cầu Cần Thơ, rẽ phải vào đường Lộ Vòng Cung (QL80C), đi tiếp đến ngã ba Lộ Vòng Cung – Lộ Tẻ, rẽ trái vào Lộ Tẻ, đi thêm khoảng 15km sẽ đến ngã ba Phong Điền, rẽ phải vào đường vào xã Nhơn Nghĩa, đi thêm khoảng 5km nữa là đến khu di tích.
- Hướng dẫn chi tiết bằng Google Maps: Bạn chỉ cần mở Google Maps, nhập từ khóa “Giàn Gừa” hoặc “khu di tích lịch sử Giàn Gừa”, hệ thống sẽ dẫn bạn đến tận nơi một cách chính xác nhất.
Lưu ý: Đường vào khu di tích chủ yếu là đường đất, khá nhỏ hẹp, nên bạn cần cẩn thận khi di chuyển, đặc biệt là vào mùa mưa. Tuy nhiên, cảnh vật hai bên đường rất đẹp với những vườn cây ăn trái và cánh đồng lúa bạt ngàn.
Câu chuyện lịch sử đằng sau cây gừa cổ thụ
Cây gừa “Giàn Gừa” – biểu tượng của vùng đất
Cái tên “Giàn Gừa” bắt nguồn từ chính đặc điểm độc đáo của cây gừa cổ thụ tại đây. Cây gừa (Ficus Microcarpa), thuộc họ dâu tằm (Moraceae), có tuổi đời ước tính trên 150 năm. Điều kỳ lạ là cây không phát triển theo chiều cao mà lại phát triển rất nhiều chi, cành đan xen với nhau, tạo thành một “giàn” lớn che phủ cả một vùng đất rộng lớn. Chính vì vậy, người dân trong vùng quen gọi nơi đây là “Giàn Gừa”.
Điều đặc biệt là đến nay chưa ai biết rõ nguồn gốc của cây gừa này. Nhiều lão làng trên 70 tuổi khẳng định rằng, khi họ còn nhỏ, giàn gừa đã che phủ cả một vùng rộng lớn. Cây gừa không chỉ là một loài thực vật bình thường mà còn gắn liền với tín ngưỡng dân gian của người dân nơi đây.
Truyền thuyết về Bà Thượng Động Cố Hỉ
Theo giai thoại, xưa kia, có một gia đình họ Nguyễn đến vùng đất Nhơn Nghĩa lập nghiệp. Trong quá trình khai khẩn, không may giàn gừa bốc cháy khiến cảnh vật trở nên hoang tàn. Sau đó, trong làng bỗng có nhiều người mắc bệnh lạ không chữa khỏi. Một vị đạo sĩ từ xa đã đến, bốc thuốc cứu độ dân làng. Ông cho biết giàn gừa này là vùng đất thiêng, là nơi ngự của Bà Thượng Động Cố Hỉ. Do giàn gừa bị cháy rụi, không còn chỗ đi về nên Bà đã nổi giận. Muốn an cư lạc nghiệp, người dân phải trồng lại cây gừa và hằng năm làm lễ giỗ cúng Bà.
Lý giải về Bà Thượng Động Cố Hỉ:
Bà Thượng Động Cố Hỉ là một vị nữ thần được nhiều người dân vùng sông nước Nam bộ tôn kính. Theo một số giai thoại, Bà có nguồn gốc từ người Chăm, được triều đình nhà Nguyễn sắc phong. Tên gọi “Thượng Động Cố Hỉ” là cách gọi trại của “Thiên Y”, một vị thần tối cao trong tín ngưỡng của người Chăm. Dần về sau, do toàn bộ người Chăm ở An Giang đều theo đạo Hồi – theo luật của đạo này thì chỉ thờ độc nhứt thánh Alla, do đó họ không tín ngưỡng “thờ Bà” nữa. Chính vì vậy, mỗi khi trò chuyện nếu ai đó cố nhắc mãi những chuyện cũ không còn hợp thời, người dân lớp trước vùng sông nước Nam bộ đã gọi trại “bà Thiên Y” thành “bà Cố Hỉ”: “Chuyện đâu hồi đời bà Cố Hỉ mà cứ nói hoài!”.
Giàn Gừa – căn cứ cách mạng
Ngoài giá trị văn hóa, tín ngưỡng, Di tích lịch sử Giàn Gừa còn gắn liền với thời kỳ kháng chiến chống Mỹ. Trong những năm tháng chiến tranh, khu vực này là một căn cứ hoạt động bí mật của quân Giải phóng miền Nam Việt Nam. Với địa hình hiểm trở, cây cối rậm rạp, Giàn Gừa đã che giấu và bảo vệ nhiều cán bộ, chiến sĩ, trở thành một phần quan trọng trong lịch sử đấu tranh giành độc lập của dân tộc.
Những công trình kiến trúc trong khu di tích
Có thể bạn quan tâm: Công Trường An Đông Quận 5 Hồ Chí Minh: Khám Phá Địa Điểm Lịch Sử Và Kiến Trúc Độc Đáo
Miếu thờ Bà Thượng Động Cố Hỉ
Từ xưa, người dân trong vùng đã dựng lên miếu thờ Bà Thượng Động Cố Hỉ, vị nữ thần được nhiều người tôn kính. Tuy nhiên, ngôi miếu cổ xưa đã không còn. Hiện nay, ngôi miếu trong khu di tích được lập vào năm 1996, được xây dựng khang trang, sạch sẽ, là nơi để người dân và du khách đến dâng hương, cầu nguyện.
Có thể bạn quan tâm: Cá Mòi Bao Nhiêu Tiền 1kg? Top 5 Cách Chế Biến Cá Mòi Ngon Nhất
Đền thờ Chủ tịch Hồ Chí Minh
Cùng với miếu thờ Bà, trong khuôn viên di tích còn có một đền thờ Chủ tịch Hồ Chí Minh. Đây là nơi để tri ân, tưởng niệm vị lãnh tụ vĩ đại của dân tộc, người đã dẫn dắt nhân dân ta đi đến thắng lợi trong cuộc kháng chiến chống Mỹ cứu nước.
Có thể bạn quan tâm: Pax Là Gì Trong Du Lịch? Giải Nghĩa Từ Viết Tắt Quen Thuộc Mà Ai Đi Tour Cũng Cần Biết
Đền tưởng niệm 12 cô gái Ngã ba Đồng Lộc
Một phần không thể thiếu trong khu di tích là đền tưởng niệm 12 cô gái đã hi sinh tại Ngã ba Đồng Lộc. Đây là nơi để tưởng nhớ, tri ân những người con gái đã anh dũng hy sinh vì độc lập, tự do của Tổ quốc.
Có thể bạn quan tâm: Hanoi To Ho Chi Minh Bus: Lịch Trình, Giá Vé & Kinh Nghiệm Di Chuyển
Giá trị lịch sử và văn hóa
Di tích Lịch sử Văn hóa cấp thành phố
Vào tháng 4 năm 2013, Di tích lịch sử Giàn Gừa đã được chính quyền thành phố Cần Thơ công nhận là Di tích Lịch sử Văn hóa cấp thành phố. Quyết định này nhằm bảo vệ, gìn giữ và phát huy giá trị lịch sử, văn hóa của khu di tích, đồng thời tạo điều kiện cho việc nghiên cứu, tham quan, du lịch.
Cây Di Sản Việt Nam
Tháng 6 năm 2013, cây gừa cổ thụ trong khu vực đã được Hội Bảo vệ Thiên nhiên và Môi trường Việt Nam công nhận là Cây Di Sản Việt Nam. Việc công nhận này vừa mang ý nghĩa bảo tồn gien cổ cho loại thực vật đặc trưng ở đồng bằng sông Cửu Long, cũng vừa mang ý nghĩa lịch sử. Cây gừa không chỉ là một loài thực vật mà còn là một biểu tượng, một nhân chứng sống cho quá trình hình thành và phát triển của vùng đất này.
Những trải nghiệm thú vị khi đến thăm Giàn Gừa
Khám phá vẻ đẹp độc đáo của cây gừa cổ thụ
Điều ấn tượng nhất khi đến thăm Di tích lịch sử Giàn Gừa chính là được chiêm ngưỡng vẻ đẹp độc đáo của cây gừa cổ thụ. Hàng ngàn cành nhánh đan xen nhau như một khu rừng u linh, tạo nên một khung cảnh vừa huyền bí, vừa thiêng liêng. Bạn có thể đi dạo quanh gốc cây, ngắm nhìn những rễ cây to lớn, những cành nhánh vươn dài, cảm nhận được sự hùng vĩ và sức sống mãnh liệt của thiên nhiên.
Tìm hiểu về lịch sử và văn hóa
Khu di tích là nơi lưu giữ nhiều giá trị lịch sử và văn hóa đặc sắc. Bạn có thể tìm hiểu về quá trình khai hoang mở cõi của cha ông, về truyền thuyết Bà Thượng Động Cố Hỉ, về những hoạt động cách mạng trong thời kỳ kháng chiến. Những câu chuyện này không chỉ giúp bạn hiểu thêm về lịch sử của vùng đất mà còn cảm nhận được nét đẹp trong tín ngưỡng dân gian của người dân Nam bộ.
Dâng hương, cầu nguyện
Nếu bạn muốn tìm một nơi yên tĩnh để dâng hương, cầu nguyện, thì Di tích lịch sử Giàn Gừa là một lựa chọn lý tưởng. Không khí trong lành, cảnh vật thanh bình, cùng với sự linh thiêng của nơi thờ phụng, sẽ mang đến cho bạn cảm giác thư thái, an yên.
Chụp ảnh lưu niệm
Với vẻ đẹp độc đáo và huyền bí, Di tích lịch sử Giàn Gừa là một địa điểm lý tưởng để chụp ảnh lưu niệm. Những bức ảnh chụp dưới tán cây gừa cổ thụ, hay trước những ngôi đền, miếu sẽ là những kỷ niệm đáng nhớ trong chuyến đi của bạn.
Những lưu ý khi tham quan
- Giữ gìn vệ sinh: Khu di tích là nơi thờ phụng, do đó bạn cần giữ gìn vệ sinh chung, không xả rác bừa bãi.
- Tôn trọng nơi thờ phụng: Khi vào các ngôi đền, miếu, bạn cần ăn mặc lịch sự, nói chuyện nhỏ nhẹ, không gây ồn ào.
- Tuân thủ nội quy: Bạn cần tuân thủ các nội quy tham quan di tích, không sờ mó, bẻ cành cây, không trèo lên các công trình kiến trúc.
- Chuẩn bị tâm lý: Đường vào khu di tích khá nhỏ hẹp, có thể có những đoạn đường đất, nên bạn cần chuẩn bị tâm lý và cẩn thận khi di chuyển.
Kết luận
Di tích lịch sử Giàn Gừa là một điểm đến độc đáo, vừa mang giá trị lịch sử, vừa ẩn chứa những truyền thuyết dân gian kỳ bí. Nơi đây không chỉ là minh chứng cho quá trình khai hoang mở cõi của cha ông mà còn là nơi lưu giữ những giá trị văn hóa, tín ngưỡng đặc sắc của người dân Nam bộ. Nếu bạn có dịp đến Cần Thơ, hãy dành thời gian ghé thăm Di tích lịch sử Giàn Gừa để cảm nhận được vẻ đẹp huyền bí, linh thiêng và tìm hiểu thêm về lịch sử, văn hóa của vùng đất này. Chắc chắn, chuyến đi của bạn sẽ trở nên ý nghĩa và đáng nhớ hơn rất nhiều.
Để biết thêm nhiều thông tin hữu ích khác về Cần Thơ và các điểm đến hấp dẫn khác, mời bạn tham khảo thêm các bài viết khác tại buulong.com.vn.
Cập Nhật Lúc Tháng 12 30, 2025 by Hà Thu
