Quảng Ninh không chỉ nổi tiếng với vịnh Hạ Long tuyệt đẹp mà còn là mảnh đất giàu bản sắc văn hóa với hàng loạt lễ hội truyền thống đặc sắc. Các lễ hội ở Quảng Ninh luôn mang đậm bản sắc văn hóa và tinh thần tín ngưỡng của người Việt. Từ những lễ hội truyền thống linh thiêng đến các sự kiện hiện đại sôi động, mỗi lễ hội là một hành trình khám phá thú vị. Trong bài viết này, chúng tôi sẽ cùng bạn điểm qua 14 lễ hội nổi bật nhất không thể bỏ lỡ khi đến với vùng đất mỏ.
Tổng quan về lễ hội Quảng Ninh
Các lễ hội ở Quảng Ninh phản ánh đời sống tâm linh, tín ngưỡng phong phú của người dân nơi đây. Những lễ hội này không chỉ là dịp để tưởng nhớ công ơn các anh hùng dân tộc, các bậc tiền nhân mà còn là cơ hội để cộng đồng giao lưu, gắn kết và bảo tồn những giá trị văn hóa truyền thống. Mỗi lễ hội mang một màu sắc riêng, từ không gian trang nghiêm của các lễ hội tâm linh đến sự sôi động, náo nhiệt của các lễ hội dân gian.
14 lễ hội nổi bật ở Quảng Ninh
1. Lễ hội khai xuân Yên Tử – Lễ hội tâm linh lớn nhất miền Bắc
Địa điểm: Núi Yên Tử, xã Thượng Yên Công, thành phố Uông Bí, Quảng Ninh
Thời gian: Từ mùng 10 tháng Giêng đến hết tháng 3 âm lịch hàng năm
Vào đầu xuân, người dân cả nước nô nức tham gia lễ hội Yên Tử – lễ hội tâm linh lớn ở Quảng Ninh. Yên Tử nổi tiếng với thiền phái Trúc Lâm, là trung tâm Phật giáo lớn nhất ở nước ta. Lễ hội tạo cơ hội cho Phật tử và du khách thập phương đến trẩy hội, tham quan và chiêm bái.
Hình ảnh dòng người tấp nập đi bộ lên đỉnh núi để bày tỏ lòng thành kính đã trở thành quen thuộc. Người người cúi đầu bái lạy, cầu ban phước lành, bình an cho gia đình. Chuyến hành hương này giúp du khách được vãn cảnh chùa và đắm mình trong khung cảnh núi rừng hùng vĩ.
Có thể bạn quan tâm: Kinh Nghiệm Du Lịch Cần Thơ 2 Ngày 1 Đêm Tự Túc: Lịch Trình Chi Tiết, Chi Phí, Ăn Gì, Chơi Ở Đâu
2. Lễ hội Tiên Công – Tưởng nhớ công ơn các bậc tiền nhân
Địa điểm: Vùng đảo Hà Nam, thị xã Quảng Yên, Quảng Ninh
Thời gian: Từ mùng 7 tháng Giêng âm lịch
Lễ hội Tiên Công được công nhận là lễ hội văn hóa cấp quốc gia, được tổ chức nhằm tưởng nhớ công ơn của 17 vị Tiên Công đã tạo dựng nên vùng đảo này. Người dân địa phương gọi đây là lễ mừng thọ, thể hiện truyền thống “Uống nước, nhớ nguồn” của dân tộc.
Có thể bạn quan tâm: Thời Tiết Quy Nhơn Tháng 9: Nên Đi Du Lịch Lúc Nào? Gợi Ý Điểm Đến Hấp Dẫn
Các gia đình có cụ ông, cụ bà từ 80 tuổi trở lên được phong là “Cụ Thượng”. Ngày chính hội, lễ rước cụ Thượng diễn ra rộn ràng theo nhịp trống và tiếng đàn nhạc. Người dân chuẩn bị nhiều lễ vật quý để dâng hương, đồng thời tổ chức nhiều hoạt động vui chơi, giải trí lành mạnh.
3. Lễ hội đền Cửa Ông – Tưởng nhớ công lao các vị tướng
Địa điểm: Đền Cửa Ông, phường Cửa Ông, thành phố Cẩm Phả, Quảng Ninh
Thời gian: Từ mùng 2 tháng Giêng đến hết tháng 3, chính hội vào ngày 2/3 âm lịch
Có thể bạn quan tâm: Bảo Tàng Chiến Tranh Hà Nội: Ký Ức Lịch Sử Giữa Lòng Thủ Đô
Lễ hội đền Cửa Ông là một trong những lễ hội nổi tiếng nhất Quảng Ninh, nhằm tưởng niệm tướng Trần Quốc Tảng và các tướng lĩnh có công dẹp giặc, mang lại bình yên cho dân.
Lễ hội được tổ chức linh đình gồm phần lễ với tế lễ và rước kiệu bài vị tướng Trần Quốc Tảng, và phần hội với các hoạt động văn hóa, trò chơi dân gian như múa rồng, bịt mắt đập niêu, đánh trống, đẩy gậy, kéo co. Đền Cửa Ông nổi tiếng linh thiêng, thu hút du khách đến cầu sức khỏe, may mắn và chiêm ngưỡng cảnh sắc vịnh Bái Tử Long.
Có thể bạn quan tâm: Xe Khách Từ Sân Bay Nội Bài Về Hà Tĩnh: Top 6 Nhà Xe Uy Tín, Giá Rẻ 2025
4. Lễ hội hoa anh đào Hạ Long – Giao lưu văn hóa Việt – Nhật
Địa điểm: Thành phố Hạ Long, Quảng Ninh
Thời gian: Tháng 3 & tháng 4 hằng năm
Lễ hội hoa anh đào Hạ Long được tổ chức lần đầu năm 2013, tái hiện không gian văn hóa Nhật Bản với những cây hoa anh đào mang sắc hồng tươi thắm. Du khách cũng có cơ hội chiêm ngưỡng “mai vàng Yên Tử” – loài hoa độc nhất vô nhị chỉ có ở Quảng Ninh.
Lễ hội không chỉ là dịp để ngắm hoa mà còn là cầu nối giao lưu văn hóa giữa Việt Nam và Nhật Bản, góp phần quảng bá hình ảnh du lịch Hạ Long đến với bạn bè quốc tế.
5. Lễ hội Trà Cổ – Di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia
Địa điểm: Đình Trà Cổ, khu Nam Thọ, phường Trà Cổ, TP. Móng Cái, Quảng Ninh
Thời gian: Từ ngày 30/5 đến 3/6 âm lịch hằng năm
Lễ hội Trà Cổ là di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia, tổ chức để tỏ lòng biết ơn các vị thành hoàng đã bảo vệ biên giới. Du khách sẽ trải nghiệm lễ rước vua, hội thi “Ông Voi”, thi nấu cỗ, và đặc biệt là chương trình “múa bông” – hoạt động cầu may mắn, bình an cho năm làm ăn mưa thuận, gió hòa.
6. Lễ hội Bạch Đằng – Tưởng nhớ các anh hùng dân tộc
Địa điểm: Các đình, đền như Trần Hưng Đạo, đình Yên Giang, bãi cọc Bạch Đằng tại Yên Hưng
Thời gian: Ngày 8 tháng 3 âm lịch hàng năm (kéo dài 3-4 ngày)
Lễ hội Bạch Đằng còn gọi là Giỗ trận, tưởng nhớ công ơn của tướng Ngô Quyền, Hưng Đạo Vương Trần Quốc Tuấn và Lê Hoàn cùng những anh hùng hy sinh trong cuộc chiến trên sông Bạch Đằng.
Phần lễ gồm dâng hương, khấn bái tại đền thờ Trần Hưng Đạo và miếu Vua Bà, sau đó là rước kiệu. Phần hội có nhiều cuộc thi, trò chơi dân gian và tái hiện những cuộc tập trận gắn với người dân miền sông nước.
7. Lễ hội Quan Lạn – Tinh thần thượng võ của dân tộc
Địa điểm: Đình Quan Lạn, thôn Tân Phong, xã Quan Lạn, Quảng Ninh
Thời gian: Giữa tháng 6 âm lịch hằng năm
Lễ hội Quan Lạn thể hiện tinh thần thượng võ của dân tộc trong thời chống giặc Nguyên Mông. Điểm nhấn là màn đua thuyền rồng náo nhiệt, tái hiện cuộc chiến khi quân ta đánh thắng quân Nguyên thời Trần. Lễ hội này đã trở thành nét văn hóa không thể thiếu trong tiềm thức người dân địa phương.
8. Lễ hội chùa Ba Vàng – Du xuân cầu bình an
Địa điểm: Núi Thành Đẳng, thành phố Uông Bí, Quảng Ninh
Thời gian: Tháng 1 âm lịch
Lễ hội du xuân chùa Ba Vàng là dịp tăng ni, Phật tử và du khách tấp nập trẩy hội cầu bình an. Lễ hội bắt đầu sau nghi lễ thỉnh chuông và gióng trống, với các nghi thức dâng hương, thả bóng bay cầu sức khỏe và quốc thái dân an. Trụ trì chùa cũng kêu gọi những hành động đoàn kết, xây dựng đất nước phồn vinh.
9. Lễ hội chùa Long Tiên – Hành trình tâm linh dưới chân núi Bài Thơ
Địa điểm: Chân núi Bài Thơ, thành phố Hạ Long, Quảng Ninh
Thời gian: Đầu năm âm lịch
Chùa Long Tiên tọa lạc dưới chân núi Bài Thơ với cảnh đẹp hữu tình. Điểm đặc biệt là các sự kiện lễ chính được tổ chức xuyên suốt từ chùa Long Tiên – chùa Đức Ông – đền thờ An Dương – Loong Toòng. Du khách có thể tham quan, chiêm bái và hòa mình vào không khí náo nhiệt.
10. Lễ hội Carnaval Hạ Long – Sắc màu văn hóa hội nhập
Địa điểm: Thành phố Hạ Long, Quảng Ninh
Thời gian: Thường vào dịp hè hàng năm
Lễ hội Carnaval Hạ Long qua 15 mùa lễ hội là hành trình rực rỡ sắc màu, hội tụ tinh hoa văn hóa địa phương. Chương trình gồm 4 phần: khai mạc, chương trình nghệ thuật, vũ hội đường phố và bắn pháo hoa. Lễ hội góp phần lan tỏa hình ảnh Hạ Long mến khách và Quảng Ninh năng động, hội nhập.
11. Lễ hội đền An Sinh – Tưởng nhớ công lao các vua Trần
Địa điểm: Khu di tích Quốc gia đặc biệt Nhà Trần, Đông Triều, Quảng Ninh
Thời gian: Ngày 20/8 âm lịch
Lễ hội đền An Sinh diễn ra vào ngày giỗ của Hưng Đạo Đại Vương Trần Quốc Tuấn. Phần lễ có gióng trống khai hội, dâng hương tưởng niệm các vua Trần và cầu quốc thái dân an. Phần hội gồm thi kéo co, liên hoan văn nghệ, trò chơi dân gian và các triển lãm về cây cảnh bonsai, ảnh Đông Triều.
12. Lễ hội Thập Cửu Tiên Công – Tưởng nhớ 19 vị Tiên Công
Địa điểm: Đền Thập Cửu Tiên Công, Cẩm La, Hà Nam, Yên Hưng, Quảng Ninh
Thời gian: Ngày 5-8 tháng Giêng âm lịch
Lễ hội Thập Cửu Tiên Công tưởng nhớ 19 vị Tiên Công có công quai đê lấn biển lập nên đảo Hà Nam. Ngày mùng 7 tháng Giêng, các cụ thượng thọ từ 70 tuổi cùng con cháu ra đền lễ, với các cháu đội mâm lễ vật đi trước. Sau lễ tế, dân làng tổ chức các trò chơi như chọi gà, chọi trâu, đánh cờ người, hát chèo.
13. Lễ hội đua thuyền truyền thống – Di sản hơn 500 năm tuổi
Địa điểm: Di tích lịch sử Bến phà Quán Hàu, Quảng Ninh
Thời gian: Theo lịch hàng năm
Lễ hội đua thuyền với tuổi đời hơn 500 năm là nét độc đáo trong đời sống tinh thần của người dân Quảng Ninh. Lễ hội có các hoạt động như rước nước thiêng từ giếng Tiên, cầu siêu, thả đèn hoa đăng, dâng hương và biểu diễn nghệ thuật, nhằm cầu mưa thuận gió hòa và gắn kết cộng đồng.
14. Lễ hội Bàn Vương – Di sản văn hóa của người Dao
Địa điểm: Nhà sinh hoạt văn hóa dân tộc Dao, Sơn Hải, Nam Sơn, Ba Chẽ, Quảng Ninh
Thời gian: Ngày 27/12
Lễ hội Bàn Vương có ý nghĩa đặc biệt với người Dao, tưởng nhớ công ơn ông tổ đã phù trợ 12 dòng họ vượt biển đến vùng đất mới. Lễ hội tái hiện hành trình vượt biển của người Dao, với các nghi lễ như cúng ông tổ Bàn Vương, cầu nguyện hoa màu tươi tốt và biểu diễn dân ca, dân vũ.
Bảng tổng hợp các lễ hội ở Quảng Ninh
| STT | Tên lễ hội | Thời gian diễn ra | Địa điểm tổ chức |
|---|---|---|---|
| 1 | Lễ hội Yên Tử | Từ mùng 10 tháng Giêng đến tháng 3 âm lịch | Núi Yên Tử, TP. Uông Bí |
| 2 | Lễ hội Tiên Công | Từ mùng 7 tháng Giêng âm lịch | Đảo Hà Nam, TX. Quảng Yên |
| 3 | Lễ hội đền Cửa Ông | Từ mùng 2 tháng Giêng đến tháng 3 âm lịch | Phường Cửa Ông, TP. Cẩm Phả |
| 4 | Lễ hội hoa anh đào Hạ Long | Tháng 3 & tháng 4 hằng năm | Thành phố Hạ Long |
| 5 | Lễ hội Trà Cổ | Từ ngày 30/5 đến 3/6 âm lịch | Đình Trà Cổ, TP. Móng Cái |
| 6 | Lễ hội Bạch Đằng | Ngày 8 tháng 3 âm lịch | Đền Trần Hưng Đạo, Yên Hưng |
| 7 | Lễ hội Quan Lạn | Giữa tháng 6 âm lịch | Đình Quan Lạn, xã Quan Lạn |
| 8 | Lễ hội chùa Ba Vàng | Tháng 1 âm lịch | Núi Thành Đẳng, TP. Uông Bí |
| 9 | Lễ hội chùa Long Tiên | Đầu năm âm lịch | Chân núi Bài Thơ, TP. Hạ Long |
| 10 | Lễ hội Carnaval Hạ Long | Thường vào dịp hè | Thành phố Hạ Long |
| 11 | Lễ hội đền An Sinh | Ngày 20/8 âm lịch | Đông Triều, Quảng Ninh |
| 12 | Lễ hội Thập Cửu Tiên Công | Ngày 5-8 tháng Giêng âm lịch | Đền Thập Cửu Tiên Công |
| 13 | Lễ hội đua thuyền truyền thống | Theo lịch hàng năm | Bến phà Quán Hàu |
| 14 | Lễ hội Bàn Vương | Ngày 27/12 | Ba Chẽ, Quảng Ninh |
Ý nghĩa văn hóa của các lễ hội ở Quảng Ninh
Các lễ hội ở Quảng Ninh không chỉ là những sự kiện văn hóa mang đậm bản sắc dân tộc mà còn là điểm đến hấp dẫn, thu hút đông đảo du khách trong và ngoài nước. Những lễ hội này phản ánh:
- Tinh thần yêu nước, biết ơn: Hầu hết các lễ hội đều nhằm tưởng nhớ công ơn các anh hùng dân tộc, các vị tướng đã có công đánh giặc giữ nước.
- Truyền thống “Uống nước nhớ nguồn”: Các lễ hội tưởng nhớ các bậc tiên nhân, những người có công khai phá vùng đất mới.
- Tín ngưỡng dân gian phong phú: Thể hiện đời sống tâm linh đa dạng của người dân Quảng Ninh.
- Gắn kết cộng đồng: Các lễ hội là dịp để người dân trong vùng cùng nhau tham gia, gắn kết tình làng nghĩa xóm.
- Bảo tồn và phát huy giá trị văn hóa: Thông qua các lễ hội, những giá trị văn hóa truyền thống được lưu truyền từ thế hệ này sang thế hệ khác.
Kinh nghiệm tham gia các lễ hội ở Quảng Ninh
Thời điểm lý tưởng để tham gia lễ hội
- Mùa xuân (tháng 1-3 âm lịch): Thời điểm diễn ra nhiều lễ hội tâm linh lớn như lễ hội Yên Tử, lễ hội Tiên Công, lễ hội đền Cửa Ông.
- Mùa hè (tháng 3-6 dương lịch): Thời điểm tổ chức lễ hội hoa anh đào Hạ Long, lễ hội Carnaval Hạ Long.
- Mùa thu (tháng 8-12 âm lịch): Thời điểm diễn ra lễ hội đền An Sinh, lễ hội Bàn Vương.
Chuẩn bị khi tham gia lễ hội
- Tìm hiểu trước về lễ hội: Nắm rõ thời gian, địa điểm, nghi thức để tham gia một cách trang nghiêm, đúng quy củ.
- Trang phục phù hợp: Đối với các lễ hội tâm linh, nên mặc trang phục kín đáo, lịch sự.
- Tôn trọng nghi lễ: Không chụp ảnh khi đang diễn ra nghi lễ, giữ trật tự, thành kính.
- Chuẩn bị sức khỏe: Một số lễ hội như lễ hội Yên Tử đòi hỏi đi bộ đường dài, cần chuẩn bị sức khỏe tốt.
Lưu ý khi tham quan
- Tuân thủ nội quy: Tôn trọng các quy định của ban tổ chức lễ hội.
- Bảo vệ môi trường: Không xả rác bừa bãi, giữ gìn vệ sinh chung.
- Tìm hiểu văn hóa địa phương: Tận dụng cơ hội để tìm hiểu thêm về văn hóa, phong tục tập quán của người dân Quảng Ninh.
Các lễ hội nổi bật theo mùa
Mùa xuân (Giáp Tết)
- Lễ hội Yên Tử: Lễ hội tâm linh lớn nhất miền Bắc
- Lễ hội Tiên Công: Tưởng nhớ 17 vị Tiên Công
- Lễ hội đền Cửa Ông: Tưởng nhớ công lao tướng Trần Quốc Tảng
- Lễ hội chùa Ba Vàng: Du xuân cầu bình an
Mùa hè
- Lễ hội hoa anh đào Hạ Long: Giao lưu văn hóa Việt – Nhật
- Lễ hội Carnaval Hạ Long: Sắc màu văn hóa hội nhập
- Lễ hội Trà Cổ: Di sản văn hóa phi vật thể cấp quốc gia
Mùa thu – đông
- Lễ hội Bạch Đằng: Tưởng nhớ các anh hùng dân tộc
- Lễ hội Quan Lạn: Tinh thần thượng võ
- Lễ hội đền An Sinh: Tưởng nhớ công lao các vua Trần
- Lễ hội Bàn Vương: Di sản văn hóa của người Dao
Kết luận
Các lễ hội ở Quảng Ninh không chỉ là những sự kiện văn hóa mang đậm bản sắc dân tộc mà còn là điểm đến hấp dẫn, thu hút đông đảo du khách trong và ngoài nước. Mỗi lễ hội là một câu chuyện, một phần lịch sử, một nét đẹp trong đời sống tinh thần của người dân vùng đất mỏ.
Thông qua 14 lễ hội nổi bật được giới thiệu trong bài viết, hy vọng bạn sẽ có thêm những trải nghiệm văn hóa tâm linh ý nghĩa khi đến với Quảng Ninh. Hãy tìm hiểu kỹ về từng lễ hội, lên kế hoạch phù hợp và tận hưởng trọn vẹn những giá trị văn hóa đặc sắc mà buulong.com.vn đã tổng hợp cho bạn.
Cập Nhật Lúc Tháng 1 3, 2026 by Hà Thu
