Chợ Bến Thành từ lâu đã trở thành biểu tượng quen thuộc của TP.HCM và là điểm đến không thể bỏ qua đối với nhiều du khách trong và ngoài nước. Không chỉ nổi tiếng với hoạt động mua bán sầm uất, nơi đây còn mang đậm dấu ấn lịch sử và văn hóa của Sài Gòn qua nhiều thời kỳ phát triển.
Trong quá trình tìm hiểu về địa danh này, nhiều người thường thắc mắc chợ Bến Thành xây dựng năm nào và đã trải qua những thay đổi ra sao theo thời gian. Việc khám phá lịch sử hình thành của khu chợ nổi tiếng này sẽ giúp du khách hiểu rõ hơn về nét đẹp lâu đời và giá trị đặc biệt của một trong những công trình mang tính biểu tượng của thành phố.
Có thể bạn quan tâm: Đặc Sản Sầm Sơn Thanh Hóa: Top 9 Món Nhất Định Phải Thưởng Thức
Tóm tắt nhanh
Chợ Bến Thành được xây dựng vào năm 1912, dưới thời Pháp thuộc, và được khánh thành vào năm 1914. Công trình này do kiến trúc sư người Pháp Alfred Foulhoux thiết kế, với kiến trúc mang phong cách Đông Dương, kết hợp giữa nghệ thuật Pháp và bản sắc văn hóa Việt Nam. Chợ Bến Thành không chỉ là trung tâm thương mại sầm uất mà còn là biểu tượng văn hóa, lịch sử và tâm linh của TP.HCM.
Lịch sử hình thành chợ Bến Thành
Bối cảnh lịch sử
Chợ Bến Thành có lịch sử hình thành lâu đời, trải qua nhiều giai đoạn phát triển. Trước khi có công trình kiến trúc hiện đại ngày nay, khu vực này từng là nơi tập trung buôn bán của người dân từ rất sớm. Vào thế kỷ 17, khu vực quanh chợ Bến Thành là một vùng đất hoang vu, nhưng đã có người dân sinh sống và buôn bán. Theo các tài liệu lịch sử, khu vực này từng là một bến nước nhỏ, nơi giao thương giữa các vùng lân cận. Dần dần, người dân tụ tập về đây để trao đổi hàng hóa, hình thành nên một khu chợ nhỏ.
Khi Pháp đến Việt Nam vào thế kỷ 19, họ bắt đầu quy hoạch lại thành phố Sài Gòn, trong đó có việc xây dựng các công trình công cộng, chợ búa để phục vụ nhu cầu thương mại và quản lý đô thị. Năm 1870, Pháp bắt đầu xây dựng một chợ tạm ở khu vực này, với quy mô nhỏ, chủ yếu là các gian hàng tạm bợ. Đây được coi là tiền thân của chợ Bến Thành.
Quá trình xây dựng
Quá trình xây dựng chợ Bến Thành chính thức bắt đầu vào năm 1912, dưới thời Toàn quyền Đông Dương Albert Sarraut. Việc xây dựng chợ được lên kế hoạch nhằm thay thế chợ tạm trước đó, đồng thời đáp ứng nhu cầu thương mại ngày càng phát triển của Sài Gòn. Công trình được thiết kế bởi kiến trúc sư người Pháp Alfred Foulhoux, người đã có nhiều đóng góp cho kiến trúc Sài Gòn vào đầu thế kỷ 20.
Chợ Bến Thành được xây dựng với quy mô lớn, bao gồm 4 cổng chính hướng ra 4 con đường lớn: Lê Lợi, Phan Bội Châu, Phan Chu Trinh và Công trường Quách Thị Trang. Công trình sử dụng vật liệu bê tông cốt thép, một kỹ thuật xây dựng hiện đại vào thời điểm đó. Kiến trúc của chợ kết hợp giữa phong cách Đông Dương và nghệ thuật Pháp, tạo nên một công trình độc đáo, vừa hiện đại vừa mang bản sắc văn hóa Việt Nam.
Chợ Bến Thành được khánh thành vào năm 1914, đánh dấu một cột mốc quan trọng trong lịch sử phát triển của TP.HCM. Từ đó đến nay, chợ đã trải qua nhiều lần tu sửa, cải tạo, nhưng vẫn giữ được nét kiến trúc đặc trưng và giá trị lịch sử.
Kiến trúc độc đáo của chợ Bến Thành
Thiết kế tổng thể
Chợ Bến Thành có thiết kế hình vuông, với 4 cổng chính hướng ra 4 con đường lớn. Mỗi cổng đều có một tháp đồng hồ, trở thành biểu tượng đặc trưng của chợ. Kiến trúc của chợ mang phong cách Đông Dương, kết hợp giữa nghệ thuật Pháp và bản sắc văn hóa Việt Nam. Công trình sử dụng vật liệu bê tông cốt thép, một kỹ thuật xây dựng hiện đại vào thời điểm đó.
Bên trong chợ, không gian được chia thành nhiều khu vực, mỗi khu vực chuyên về một loại hàng hóa cụ thể. Khu vực tầng trệt chủ yếu bán các mặt hàng thực phẩm, rau củ, trái cây, thịt cá… Khu vực tầng 1 và tầng 2 chuyên về quần áo, giày dép, phụ kiện, đồ lưu niệm… Khu vực tầng 3 là nơi tập trung các quán ăn, nhà hàng, cà phê…
Có thể bạn quan tâm: Khách Sạn Gần Chợ Cồn Đà Nẵng: Top 7 Địa Chỉ Chất Lượng, Tiện Nghi
Chi tiết kiến trúc
Một trong những điểm nhấn kiến trúc của chợ Bến Thành là 4 tháp đồng hồ, mỗi tháp cao khoảng 13,8 mét, được đặt ở 4 cổng chính. Các tháp đồng hồ này không chỉ có chức năng báo giờ mà còn là biểu tượng của chợ, tạo nên một hình ảnh quen thuộc, thân thuộc với người dân TP.HCM. Mỗi tháp đồng hồ đều có 4 mặt, quay ra 4 hướng khác nhau, giúp người đi đường dễ dàng xem giờ.
Bên trong chợ, mái che được thiết kế theo kiểu vòm cong, tạo nên một không gian thông thoáng, mát mẻ. Các gian hàng được bố trí theo hình chữ U, tạo nên một lối đi rộng rãi, thuận tiện cho việc mua sắm. Sàn chợ được lát bằng gạch men, sạch sẽ, dễ vệ sinh.
Giá trị kiến trúc
Chợ Bến Thành không chỉ là một công trình thương mại mà còn là một công trình kiến trúc có giá trị nghệ thuật cao. Việc kết hợp giữa phong cách Đông Dương và nghệ thuật Pháp tạo nên một công trình độc đáo, vừa hiện đại vừa mang bản sắc văn hóa Việt Nam. Chợ Bến Thành là một trong những công trình kiến trúc tiêu biểu của TP.HCM, được nhiều du khách trong và ngoài nước biết đến.
Vai trò kinh tế và xã hội của chợ Bến Thành
Trung tâm thương mại sầm uất
Chợ Bến Thành là một trong những trung tâm thương mại sầm uất nhất TP.HCM. Với hơn 1.500 gian hàng, chợ cung cấp đa dạng các loại hàng hóa, từ thực phẩm, quần áo, giày dép, phụ kiện, đồ lưu niệm đến các dịch vụ ăn uống, giải trí… Mỗi ngày, chợ thu hút hàng chục nghìn lượt khách đến mua sắm, buôn bán.
Chợ Bến Thành không chỉ là nơi mua sắm của người dân TP.HCM mà còn là điểm đến yêu thích của du khách trong và ngoài nước. Nhiều du khách đến TP.HCM đều không bỏ lỡ cơ hội ghé thăm chợ Bến Thành để trải nghiệm không khí mua sắm sôi động, tìm hiểu văn hóa, ẩm thực Việt Nam.
Giá trị văn hóa, lịch sử
Chợ Bến Thành không chỉ là một trung tâm thương mại mà còn là biểu tượng văn hóa, lịch sử của TP.HCM. Với lịch sử hình thành và phát triển hơn 100 năm, chợ đã chứng kiến biết bao biến cố, thăng trầm của thành phố. Chợ Bến Thành là nơi lưu giữ nhiều giá trị văn hóa, truyền thống, là nơi giao thoa giữa quá khứ và hiện tại.
Chợ Bến Thành còn là nơi tổ chức nhiều hoạt động văn hóa, lễ hội, sự kiện quan trọng của TP.HCM. Mỗi dịp lễ Tết, chợ Bến Thành lại được trang hoàng lộng lẫy, tạo nên một không khí rộn ràng, náo nhiệt. Chợ Bến Thành cũng là nơi diễn ra nhiều hoạt động giao lưu văn hóa, quảng bá du lịch, ẩm thực…
Giá trị tâm linh
Chợ Bến Thành còn là nơi có giá trị tâm linh sâu sắc. Trong khuôn viên chợ có một ngôi miếu nhỏ thờ Bà Thủy, được người dân TP.HCM gọi là “Miếu Bà Thủy”. Miếu Bà Thủy được xây dựng từ rất lâu đời, là nơi thờ cúng, cầu nguyện của người dân, đặc biệt là những người buôn bán, kinh doanh.
Có thể bạn quan tâm: Gợi Ý Món Ăn Trưa Văn Phòng Đa Dạng, Dinh Dưỡng Và Tiện Lợi
Theo quan niệm của người dân, Bà Thủy là vị thần bảo hộ cho những người buôn bán, kinh doanh, giúp họ buôn may bán đắt, làm ăn phát đạt. Mỗi dịp lễ Tết, miếu Bà Thủy lại đón tiếp hàng nghìn lượt khách đến thắp hương, cầu nguyện.
Những biến cố và tu sửa của chợ Bến Thành
Biến cố lịch sử
Chợ Bến Thành đã trải qua nhiều biến cố lịch sử, trong đó có hai lần bị cháy lớn. Năm 1923, chợ Bến Thành bị cháy lớn, thiêu rụi gần như toàn bộ công trình. Sau đó, chợ được xây dựng lại với quy mô lớn hơn, kiến trúc đẹp hơn. Năm 1976, chợ Bến Thành lại bị cháy lớn một lần nữa, khiến nhiều gian hàng bị thiêu rụi. Sau đó, chợ được tu sửa, cải tạo, phục hồi lại kiến trúc ban đầu.
Ngoài ra, chợ Bến Thành còn trải qua nhiều giai đoạn thay đổi về quản lý, kinh doanh. Trong thời kỳ chiến tranh, chợ Bến Thành từng bị sử dụng làm nơi tập kết, cung cấp hàng hóa cho quân đội. Sau năm 1975, chợ Bến Thành được chuyển giao cho Nhà nước quản lý, trở thành một trong những chợ truyền thống lớn nhất TP.HCM.
Tu sửa, cải tạo
Chợ Bến Thành đã trải qua nhiều lần tu sửa, cải tạo để bảo tồn, phát huy giá trị kiến trúc, văn hóa, lịch sử. Năm 1993, chợ Bến Thành được tu sửa, cải tạo toàn diện, với kinh phí hơn 20 tỷ đồng. Công trình tu sửa bao gồm việc sửa chữa mái che, sơn mới các cổng, thay mới hệ thống điện, nước, thông gió…
Năm 2015, chợ Bến Thành tiếp tục được tu sửa, cải tạo với kinh phí hơn 100 tỷ đồng. Công trình tu sửa tập trung vào việc bảo tồn kiến trúc, nâng cấp hệ thống kỹ thuật, cải thiện môi trường mua sắm. Sau đợt tu sửa này, chợ Bến Thành trở nên khang trang, hiện đại hơn, nhưng vẫn giữ được nét kiến trúc đặc trưng.
Chợ Bến Thành trong lòng người dân TP.HCM
Biểu tượng của TP.HCM
Chợ Bến Thành là một trong những biểu tượng của TP.HCM, được nhiều người dân và du khách biết đến. Với kiến trúc độc đáo, lịch sử hình thành lâu đời, chợ Bến Thành không chỉ là nơi mua sắm mà còn là nơi lưu giữ nhiều giá trị văn hóa, lịch sử, tâm linh.
Chợ Bến Thành thường xuyên xuất hiện trong các tác phẩm văn học, nghệ thuật, điện ảnh, âm nhạc… Nhiều ca khúc, bài thơ, truyện ngắn, tiểu thuyết… đều lấy chợ Bến Thành làm bối cảnh, nhân vật. Chợ Bến Thành cũng là nơi quay phim, chụp ảnh yêu thích của nhiều nghệ sĩ, nhiếp ảnh gia.
Ký ức của người dân
Chợ Bến Thành là nơi lưu giữ nhiều ký ức, hoài niệm của người dân TP.HCM. Với nhiều người, chợ Bến Thành là nơi họ đã từng đi chơi, mua sắm cùng gia đình, bạn bè từ khi còn nhỏ. Với nhiều người khác, chợ Bến Thành là nơi họ đã từng làm việc, buôn bán, kinh doanh, kiếm sống.
Có thể bạn quan tâm: Di Tích Lịch Sử Bến Nhà Rồng: Dấu Ấn Khởi Đầu Hành Trình Tìm Đường Cứu Nước
Chợ Bến Thành còn là nơi gắn liền với nhiều câu chuyện, truyền thuyết, giai thoại. Nhiều người dân TP.HCM tin rằng, chợ Bến Thành là nơi có “linh khí”, mang lại may mắn, tài lộc cho những người buôn bán, kinh doanh. Nhiều người còn tin rằng, chợ Bến Thành là nơi có “ma”, thường xuất hiện vào ban đêm, tạo nên những câu chuyện ly kỳ, hấp dẫn.
Giá trị hiện đại
Chợ Bến Thành không chỉ là biểu tượng của quá khứ mà còn là biểu tượng của hiện đại. Với sự phát triển của kinh tế, xã hội, chợ Bến Thành đã và đang được đầu tư, cải tạo, nâng cấp để đáp ứng nhu cầu mua sắm, giải trí của người dân, du khách. Chợ Bến Thành cũng là nơi tổ chức nhiều hoạt động văn hóa, nghệ thuật, du lịch, góp phần quảng bá hình ảnh TP.HCM ra thế giới.
Những điều thú vị về chợ Bến Thành
Đồng hồ trên 4 cổng
Một trong những điều thú vị về chợ Bến Thành là 4 tháp đồng hồ trên 4 cổng chính. Mỗi tháp đồng hồ cao khoảng 13,8 mét, có 4 mặt, quay ra 4 hướng khác nhau. Đồng hồ trên 4 cổng đều được đồng bộ, chạy cùng một thời gian, tạo nên một hình ảnh độc đáo, ấn tượng.
Miếu Bà Thủy
Trong khuôn viên chợ Bến Thành có một ngôi miếu nhỏ thờ Bà Thủy, được người dân TP.HCM gọi là “Miếu Bà Thủy”. Miếu Bà Thủy được xây dựng từ rất lâu đời, là nơi thờ cúng, cầu nguyện của người dân, đặc biệt là những người buôn bán, kinh doanh. Theo quan niệm của người dân, Bà Thủy là vị thần bảo hộ cho những người buôn bán, kinh doanh, giúp họ buôn may bán đắt, làm ăn phát đạt.
Khu ẩm thực phong phú
Chợ Bến Thành không chỉ là nơi mua sắm mà còn là nơi thưởng thức ẩm thực phong phú, đa dạng. Khu ẩm thực của chợ Bến Thành tập trung nhiều quán ăn, nhà hàng, cà phê… phục vụ các món ăn truyền thống, hiện đại, trong nước và quốc tế. Du khách đến chợ Bến Thành không thể bỏ lỡ cơ hội thưởng thức các món ăn đặc trưng như phở, bún thịt nướng, gỏi cuốn, bánh mì, cà phê sữa đá…
Khu lưu niệm độc đáo
Chợ Bến Thành là nơi bán nhiều mặt hàng lưu niệm độc đáo, mang đậm bản sắc văn hóa Việt Nam. Du khách đến chợ Bến Thành có thể tìm mua các món đồ lưu niệm như tranh thêu, đồ gốm, đồ gỗ, đồ da, đồ thủ công mỹ nghệ… Các mặt hàng này không chỉ có giá trị sử dụng mà còn có giá trị nghệ thuật, văn hóa cao.
Kết luận
Qua nhiều năm phát triển, chợ Bến Thành không chỉ là khu chợ truyền thống nổi tiếng mà còn trở thành biểu tượng văn hóa và du lịch đặc sắc của TP.HCM. Việc tìm hiểu chợ Bến Thành xây dựng năm nào giúp du khách có thêm góc nhìn thú vị về lịch sử hình thành cũng như sự phát triển của Sài Gòn xưa và nay.
Với kiến trúc đặc trưng, không khí nhộn nhịp cùng đa dạng mặt hàng, nơi đây vẫn luôn là điểm dừng chân hấp dẫn đối với bất kỳ ai muốn khám phá nét đẹp đời sống và văn hóa của thành phố mang tên Bác.
Cập Nhật Lúc Tháng 5 22, 2026 by Pham Bao Ngan
