Hà Nam, một tỉnh nằm ở cửa ngõ phía Nam Thủ đô Hà Nội, từ lâu đã không chỉ được biết đến với vị trí địa lý chiến lược mà còn là nơi ghi dấu nhiều tên gọi đầy tự hào. Vậy Hà Nam được mệnh danh là gì? Câu trả lời nằm trong chiều dài lịch sử hào hùng, bề dày truyền thống hiếu học và những đóng góp to lớn cho sự nghiệp dựng nước và giữ nước của dân tộc.
Trong bài viết dưới đây, chúng ta sẽ cùng tìm hiểu rõ hơn về những danh xưng đặc biệt mà người dân và dư luận đã dành tặng cho mảnh đất và con người Hà Nam.
Có thể bạn quan tâm: Top 12 Quán Ăn Hàn Quốc Ở Huế: Địa Điểm “xịn Sò” Cho Tín Đồ K-food
Tóm tắt những danh xưng nổi bật của Hà Nam
Hà Nam là mảnh đất có bề dày truyền thống lịch sử, văn hóa và cách mạng. Dưới đây là những tên gọi tiêu biểu mà Hà Nam được nhân dân cả nước biết đến và tự hào.
Danh xưng về truyền thống cách mạng
Hà Nam được mệnh danh là “Đất học – Đất cách mạng”. Đây là danh xưng thể hiện rõ nhất bản sắc của tỉnh, khi nơi đây không chỉ là cái nôi của nhân tài mà còn là cái nôi của phong trào cách mạng.
Danh xưng về hiếu học
Hà Nam từ lâu đã được biết đến là một trong những tỉnh có truyền thống hiếu học bậc nhất cả nước. Câu nói “Hiếu học làng Diềm” tuy gắn với một địa danh cụ thể ở Bắc Ninh, nhưng tinh thần hiếu học ấy cũng thấm sâu vào máu thịt của người dân Hà Nam. Cả tỉnh có hàng trăm thầy đồ, tiến sĩ từ thời phong kiến, và ngày nay, tỷ lệ học sinh đỗ đại học luôn nằm trong top đầu cả nước.
Danh xưng về anh hùng dân tộc
Hà Nam cũng được nhân dân gọi bằng cái tên “Quê hương anh hùng”. Trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, Hà Nam đã có hàng chục nghìn người con ưu tú lên đường chiến đấu, hàng nghìn người đã anh dũng hy sinh. Tỉnh nhà có hàng nghìn Bà mẹ Việt Nam anh hùng, hàng chục Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Danh xưng về phát triển kinh tế
Ngày nay, Hà Nam còn được biết đến là “Thủ phủ công nghiệp” hay “Điểm đến hấp dẫn của các nhà đầu tư”. Với quỹ đất sạch dồi dào, hệ thống cơ sở hạ tầng được đầu tư đồng bộ, hiện đại, đặc biệt là hệ thống giao thông kết nối thuận lợi với Thủ đô Hà Nội và các tỉnh lân cận, Hà Nam đã và đang thu hút được sự quan tâm của rất nhiều doanh nghiệp trong và ngoài nước.
Hà Nam – Đất học và truyền thống hiếu học vang vọng ngàn năm
Lịch sử khoa bảng rạng danh
Truyền thống hiếu học của Hà Nam có lịch sử lâu đời, được hun đúc qua nhiều thế hệ. Trong lịch sử科举 (khoa bảng) của Việt Nam, mảnh đất này đã góp phần không nhỏ vào bảng vàng tam đại đồng đường. Các vị trạng nguyên, bảng nhãn, thám hoa, tiến sĩ… đã để lại dấu ấn sâu đậm trong lòng người dân.
Một trong những vị trạng nguyên nổi tiếng nhất của Hà Nam là Trạng nguyên Nguyễn Trực (1405-1484), người xã Bích Đôi, nay thuộc huyện Chương Mỹ, Hà Nội, nhưng thời đó thuộc phủ Lý Nhân, tỉnh Hà Nam. Ông đỗ trạng nguyên dưới thời vua Lê Thái Tông năm 1442. Trạng nguyên Nguyễn Trực không chỉ là một nhà Nho uyên bác mà còn là một vị quan thanh liêm, chính trực, được nhân dân kính trọng.
Bên cạnh đó, phải kể đến Tiến sĩ Phùng Khắc Khoan (1528-1613), người xã Phúc Thành, nay thuộc huyện Ninh Giang, Hải Dương, nhưng theo một số tài liệu cổ, ông cũng có gốc gác từ vùng đất Hà Nam. Tuy nhiên, có một vị anh hùng dân tộc gắn bó mật thiết với Hà Nam mà bất kỳ người dân nào của tỉnh cũng tự hào nhắc đến: Nguyễn Khuyến.
Danh nhân Nguyễn Khuyến – Niềm tự hào của đất học
Nguyễn Khuyến (1835-1909), tên字 là Hồng Thúy, hiệu là Quế Sơn, sinh tại làng Trung Làng, nay thuộc thị trấn Vị Xuyên, huyện Ninh Giang, tỉnh Hải Dương, nhưng ông lớn lên và sống phần lớn cuộc đời tại quê vợ ở làng Văn Môn, xã Yên Mẫn, huyện Ý Yên, tỉnh Nam Định. Tuy nhiên, theo nhiều tài liệu nghiên cứu, gia đình ông có gốc gác từ vùng đất Lý Nhân, tỉnh Hà Nam.
Nguyễn Khuyến đỗ Hội nguyên (đứng đầu kỳ thi Hội) năm 1876, đỗ Đình nguyên (đỗ cao trong kỳ thi Đình) năm 1877 dưới triều vua Tự Đức. Ông làm quan dưới triều Nguyễn, nhưng chỉ làm được vài năm thì cáo bệnh về quê dạy học và viết văn chương.
Thơ văn của Nguyễn Khuyến được đánh giá rất cao, đặc biệt là các bài thơ Nôm viết về cảnh ngày thu, thể hiện nỗi buồn trước cảnh đất nước bị thực dân Pháp xâm lược, nhưng ẩn chứa trong đó là nỗi lòng yêu nước sâu sắc. Ông được suy tôn là một trong “Tam nguyên Yên Đổ” cùng với Nguyễn Bỉnh Khiêm (Tam nguyên Yên Đổ thời Mạc) và Lương Thế Vinh (Tam nguyên đời Lê sơ).
Tuy có tranh cãi về quê quán, nhưng tình cảm của người dân Hà Nam dành cho cụ Nguyễn Khuyến là rất sâu nặng. Nhiều công trình, đường phố, trường học trong tỉnh được đặt theo tên ông, như đường Nguyễn Khuyến ở thành phố Phủ Lý, trường THPT Nguyễn Khuyến… Điều đó cho thấy, truyền thống hiếu học của Hà Nam không chỉ là những con số, mà còn là tinh thần, là đạo lý “uống nước nhớ nguồn”, là tấm gương sáng để các thế hệ mai sau noi theo.
Có thể bạn quan tâm: Chùa Vĩnh Nghiêm Tp.hcm: Kiến Trúc Cổ Kính Giữa Lòng Sài Gòn
Hệ thống giáo dục phát triển
Ngày nay, truyền thống hiếu học ấy vẫn được gìn giữ và phát huy mạnh mẽ. Hệ thống giáo dục của Hà Nam phát triển cả về lượng và chất. Tỉnh nhà có nhiều trường đại học, cao đẳng, trung cấp chuyên nghiệp, các trung tâm dạy nghề… đáp ứng nhu cầu học tập của người dân.
Chất lượng giáo dục của Hà Nam luôn được đánh giá cao. Hằng năm, tỷ lệ học sinh đỗ vào các trường đại học, cao đẳng trên địa bàn tỉnh luôn nằm trong top đầu cả nước. Nhiều học sinh của Hà Nam đã giành được giải cao trong các kỳ thi học sinh giỏi quốc gia, quốc tế.
Các thầy cô giáo trên địa bàn tỉnh cũng không ngừng học tập, nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, đổi mới phương pháp giảng dạy, góp phần nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện.
Hà Nam – Đất cách mạng và truyền thống anh hùng bất khuất
Khởi nghĩa nông dân và phong trào Cần Vương
Hà Nam là mảnh đất có truyền thống yêu nước, chống giặc ngoại xâm từ lâu đời. Trong lịch sử đấu tranh dựng nước và giữ nước của dân tộc, nơi đây đã diễn ra biết bao cuộc khởi nghĩa chống lại ách thống trị của thực dân, phong kiến.
Thời nhà Trần, quân và dân Hà Nam (thời đó là châu Hoan, lộ Hoan Châu) đã góp phần vào chiến thắng “trừ quân Nguyên Mông” oai hùng.
Thế kỷ XV, dưới sự lãnh đạo của Nguyễn Trãi, quê gốc ở Chí Linh, Hải Dương, nhưng có nhiều hoạt động ở vùng đất này, nhân dân Hà Nam đã đứng lên chống lại ách đô hộ của nhà Minh.
Thế kỷ XIX, khi thực dân Pháp xâm lược nước ta, phong trào chống Pháp của nhân dân Hà Nam bùng nổ mạnh mẽ. Nổi bật là phong trào Cần Vương do Vua Hàm Nghi kêu gọi. Nhiều chí sĩ yêu nước, văn thân, sĩ phu ở Hà Nam đã hưởng ứng chiếu Cần Vương, đứng lên chống Pháp.
Một trong những vị anh hùng tiêu biểu trong phong trào Cần Vương ở Hà Nam là Phan Đình Phùng. Dù quê gốc ở Hà Tĩnh, nhưng ông có mối quan hệ mật thiết với các nhân sĩ, trí thức ở Hà Nam và đã từng tổ chức nhiều hoạt động cách mạng trên địa bàn tỉnh.
Kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ
Trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ vĩ đại của dân tộc, Hà Nam là một trong những tỉnh có phong trào cách mạng sôi sục, mạnh mẽ nhất cả nước.
Ngay từ những năm 1930-1945, dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng sản Đông Dương (nay là Đảng Cộng sản Việt Nam), phong trào cách mạng ở Hà Nam đã phát triển mạnh mẽ. Nhiều chi bộ Đảng được thành lập, nhiều đoàn thể cách mạng ra đời, tập hợp lực lượng quần chúng.
Ngày 19/8/1945, nhân dân Hà Nam đã đồng loạt đứng lên giành chính quyền, lập nên chính quyền cách mạng.
Từ đó đến năm 1954, quân và dân Hà Nam đã chiến đấu anh dũng chống lại thực dân Pháp xâm lược. Với địa hình chủ yếu là đồng bằng, nhưng nhân dân Hà Nam đã biến nơi đây thành “biển người” chống Pháp. Các trận đánh tiêu biểu như trận Phủ Lý, trận Lý Nhân… đã góp phần làm thất bại các cuộc hành quân càn quét của địch.
Sau năm 1954, miền Bắc được giải phóng, đi lên xây dựng chủ nghĩa xã hội. Hà Nam trở thành hậu phương lớn chi viện cho tiền tuyến lớn miền Nam. Hàng nghìn thanh niên Hà Nam đã lên đường vào chiến trường miền Nam, chiến đấu chống Mỹ cứu nước.
Trong kháng chiến chống Mỹ, Hà Nam là địa phương có số lượng con em lên đường chiến đấu lớn nhất cả nước. Hầu như nhà nhà có người đi chiến đấu, người người đi chiến đấu. Nhiều gia đình có từ 2-3 người con lên đường, nhiều người đã anh dũng hy sinh, nằm lại nơi chiến trường xa xôi.
Danh sách các anh hùng, liệt sĩ
Hà Nam là quê hương của biết bao anh hùng, liệt sĩ, những Bà mẹ Việt Nam anh hùng. Dưới đây là một số gương mặt tiêu biểu:
- Liệt sĩ Trần Đăng Ninh (1917-1959): Quê ở xã Trung Lương, huyện Bình Lục. Ông là một trong những học trò xuất sắc của Chủ tịch Hồ Chí Minh, là Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Đông Dương, Ủy viên Thường vụ Trung ương Đảng, Chủ nhiệm Tổng cục Hậu cần, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng Cộng sản Việt Nam. Ông hy sinh trong chiến dịch Điện Biên Phủ.
- Liệt sĩ Bùi Bằng Đoàn (1899-1955): Quê ở xã Liên Phương, huyện Thường Tín, Hà Nội, nhưng có nhiều hoạt động cách mạng ở Hà Nam. Ông là một trong những vị Quốc sư của nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa.
- Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Bùi Công Miêng: Một trong những chiến sĩ tiêu biểu trong chiến dịch Điện Biên Phủ.
- Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân Phạm Văn Tý: Người chiến sĩ “Ba sẵn sàng” trong kháng chiến chống Mỹ.
Và còn rất nhiều, rất nhiều những tấm gương anh hùng, liệt sĩ khác mà không thể kể hết trong khuôn khổ bài viết này. Mỗi một cái tên, một tấm gương là một bài học về lòng yêu nước, tinh thần dũng cảm, ý chí chiến đấu kiên cường.
Hà Nam – Quê hương của các vị anh hùng dân tộc
Có thể bạn quan tâm: Khách Sạn Hải Yến Nha Trang: Đánh Giá Chi Tiết Từ A Đến Z
Các vị anh hùng trong lịch sử
Bên cạnh những anh hùng trong thời đại cách mạng, Hà Nam còn là quê hương của nhiều vị anh hùng trong lịch sử dựng nước và giữ nước.
- Phạm Ngũ Lão (1255-1320): Là một vị danh tướng thời Trần, người xã Phù Ủng, huyện Đường Hào, tỉnh Hưng Yên. Tuy nhiên, theo một số tài liệu cổ, ông có gốc gác từ vùng đất Lý Nhân, tỉnh Hà Nam. Phạm Ngũ Lão là vị tướng tài ba, trung thành với triều đình nhà Trần, có công lớn trong ba lần đánh tan quân Nguyên Mông xâm lược.
- Trần Hưng Đạo (1228-1300): Là vị anh hùng dân tộc, vị thánh của dân tộc Việt Nam. Dù quê gốc ở tỉnh Quảng Ninh, nhưng trong quá trình chuẩn bị và lãnh đạo cuộc kháng chiến chống Nguyên Mông lần thứ hai và thứ ba, Hưng Đạo Đại Vương đã chọn vùng đất Lý Nhân (nay thuộc tỉnh Hà Nam) làm nơi luyện quân và đóng thuyền chiến. Cho đến ngày nay, ở khu vực ven sông Hồng, thuộc huyện Lý Nhân, vẫn còn lưu lại nhiều dấu tích về sự kiện lịch sử này.
Các vị anh hùng trong thời đại mới
Trong thời đại Hồ Chí Minh, Hà Nam lại càng trở thành cái nôi của biết bao anh hùng. Như đã nói ở trên, trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, Hà Nam đã có hàng nghìn người con ưu tú trở thành anh hùng, liệt sĩ.
Ngoài ra, trong thời bình, cũng có rất nhiều tấm gương người Hà Nam trở thành anh hùng lao động, chiến sĩ thi đua, các nhà khoa học, các nhà văn, nhà thơ, các nghệ sĩ nhân dân, ưu tú… có đóng góp to lớn cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Danh sách các Bà mẹ Việt Nam anh hùng
Hà Nam là một trong những tỉnh có số lượng Bà mẹ Việt Nam anh hùng nhiều nhất cả nước. Đây là những người mẹ đã hiến dâng cả những đứa con thân yêu của mình cho sự nghiệp giải phóng dân tộc.
Theo số liệu của Ban Thi đua – Khen thưởng tỉnh Hà Nam, đến năm 2023, toàn tỉnh đã có hàng nghìn Bà mẹ Việt Nam anh hùng được Nhà nước phong tặng và truy tặng.
Mỗi một Bà mẹ Việt Nam anh hùng là một câu chuyện về lòng yêu nước, về sự hy sinh cao cả, về tình mẫu tử thiêng liêng. Họ là những người mẹ vĩ đại, là biểu tượng của sự kiên cường, bất khuất.
Hà Nam – Thủ phủ công nghiệp và điểm đến hấp dẫn của các nhà đầu tư
Vị trí địa lý chiến lược
Hà Nam nằm ở cửa ngõ phía Nam Thủ đô Hà Nội, có vị trí địa lý hết sức chiến lược. Phía Bắc giáp Thủ đô Hà Nội, phía Nam giáp tỉnh Hòa Bình, phía Đông giáp tỉnh Hưng Yên và tỉnh Nam Định, phía Tây giáp tỉnh Ninh Bình.
Tỉnh có hệ thống giao thông khá thuận lợi, với nhiều tuyến đường bộ quan trọng chạy qua như Quốc lộ 1A, Quốc lộ 21, Đường cao tốc Pháp Vân – Cầu Giẽ, Đường cao tốc Cầu Giẽ – Ninh Bình, Đường tỉnh 491C, Đường tỉnh 429, Đường tỉnh 480B, Đường tỉnh 480C, Đường tỉnh 481, Đường tỉnh 482…
Bên cạnh đó, tỉnh còn có hệ thống sông ngòi dày đặc, thuận lợi cho việc phát triển giao thông đường thủy. Sông Hồng, sông Đáy, sông Châu Giang… là những con sông lớn chảy qua địa phận tỉnh.
Quỹ đất sạch dồi dào
So với nhiều tỉnh, thành phố khác trong cả nước, Hà Nam có quỹ đất sạch dồi dào, đặc biệt là đất nông nghiệp và đất chưa sử dụng. Điều này tạo điều kiện thuận lợi để tỉnh nhà thu hút các dự án đầu tư, đặc biệt là các dự án về công nghiệp, nông nghiệp công nghệ cao, du lịch sinh thái…
Hệ thống hạ tầng kỹ thuật đồng bộ
Nhận thức được tầm quan trọng của hạ tầng kỹ thuật trong việc thu hút đầu tư, những năm qua, tỉnh Hà Nam đã và đang tập trung nguồn lực để đầu tư, xây dựng hệ thống hạ tầng kỹ thuật đồng bộ, hiện đại.
Hệ thống điện, nước, viễn thông, chiếu sáng… được đầu tư đồng bộ, đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế – xã hội của tỉnh.
Đặc biệt, tỉnh đã và đang kêu gọi đầu tư xây dựng nhiều khu, cụm công nghiệp với hạ tầng kỹ thuật hiện đại, đồng bộ như Khu công nghiệp Châu Sơn, Khu công nghiệp Thanh Liêm, Khu công nghiệp Châu Giang, Khu công nghiệp Hoàng Hồng, Khu công nghiệp Nam Duy Tiên, Khu công nghiệp Quế Võ, Khu công nghiệp Quế Nham, Khu công nghiệp Bút Sơn, Khu công nghiệp Đồng Văn I, Khu công nghiệp Đồng Văn II, Khu công nghiệp Kim Bình, Khu công nghiệp Lương Khánh Thiện, Khu công nghiệp Phú Phong, Khu công nghiệp Ngọc Văn, Khu công nghiệp Khai Quang, Khu công nghiệp Bình Mỹ, Khu công nghiệp Thụy Phương, Khu công nghiệp Nhân Đạo, Khu công nghiệp Hoàng Đông, Khu công nghiệp Phủ Lý, Khu công nghiệp Lai Vu…
Môi trường đầu tư thông thoáng
Tỉnh ủy, UBND tỉnh Hà Nam luôn xác định việc cải thiện môi trường đầu tư là một trong những nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt. Tỉnh đã ban hành nhiều cơ chế, chính sách ưu đãi, hỗ trợ đầu tư, đẩy mạnh cải cách hành chính, rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục hành chính, tạo mọi điều kiện thuận lợi nhất cho các nhà đầu tư.
Có thể bạn quan tâm: Review Chi Tiết Khách Sạn Như Ý Thiên Cầm: Trải Nghiệm Nghỉ Dưỡng Lý Tưởng Tại Đồ Sơn
Các nhà đầu tư đến với Hà Nam luôn được chính quyền tỉnh và các cấp, các ngành từ tỉnh đến cơ sở quan tâm, hỗ trợ, tạo điều kiện thuận lợi để triển khai dự án.
Các doanh nghiệp tiêu biểu
Hiện nay, trên địa bàn tỉnh Hà Nam đã và đang có hàng nghìn doanh nghiệp trong và ngoài nước đầu tư sản xuất, kinh doanh. Trong đó, có nhiều doanh nghiệp lớn, có uy tín trong và ngoài nước như:
- Tập đoàn LILAMA
- Tổng công ty Xi măng Việt Nam (Vicem)
- Tập đoàn Dệt May Việt Nam (Vinatex)
- Tập đoàn Hòa Phát
- Tập đoàn FLC
- Tập đoàn Vingroup
- Tập đoàn Sun Group
- Công ty Cổ phần Bia – Rượu – Nước giải khát Hà Nội (Habeco)
- Công ty Cổ phần Sữa Việt Nam (Vinamilk)
- Công ty Cổ phần Tập đoàn Trường Hải (Thaco)
- Công ty Cổ phần FPT
- Công ty Cổ phần Cơ điện Trần Phú
- Công ty Cổ phần Nhiệt điện Phả Lại
- Và còn rất nhiều doanh nghiệp khác…
Sự hiện diện của các doanh nghiệp này không chỉ góp phần thúc đẩy tăng trưởng kinh tế của tỉnh, mà còn tạo ra hàng chục nghìn việc làm cho người lao động, góp phần ổn định đời sống nhân dân.
Hà Nam – Tiềm năng du lịch đang được khai thác
Danh lam thắng cảnh
Hà Nam tuy là một tỉnh thuần nông, nhưng cũng có không ít danh lam thắng cảnh đẹp, hấp dẫn du khách.
- Chùa Tam Chúc (huyện Kim Bảng): Là một quần thể chùa lớn được xây dựng trên diện tích hàng trăm hecta, với núi non, hang động, chùa chiền… được ví như “Hạ Long trên cạn”. Chùa Tam Chúc đã và đang thu hút được sự quan tâm của đông đảo du khách trong và ngoài nước.
- Chùa Bà Đanh (huyện Thanh Liêm): Là một ngôi chùa cổ, nổi tiếng linh thiêng, có lịch sử hàng nghìn năm. Chùa Bà Đanh không chỉ là điểm đến của những người hành hương, mà còn là nơi du khách có thể chiêm ngưỡng vẻ đẹp của kiến trúc chùa cổ, tìm hiểu về văn hóa tâm linh của người Việt.
- Động Hương Tích (huyện Kim Bảng): Là một hang động đẹp, nằm trong quần thể khu du lịch chùa Hương, nhưng thuộc địa phận tỉnh Hà Nam. Động Hương Tích có nhiều nhũ đá với hình thù kỳ ảo, được đánh giá là một trong những hang động đẹp nhất ở miền Bắc.
- Núi Cấm (huyện Kim Bảng): Là một ngọn núi đẹp, nằm bên bờ sông Đáy. Trên núi có chùa Cấm, là một di tích lịch sử, văn hóa được Nhà nước công nhận.
- Hồ Châu Giang (huyện Duy Tiên): Là một hồ nước rộng, nước trong xanh, có phong cảnh đẹp. Đây là nơi lý tưởng để du khách dạo chơi, nghỉ ngơi, thư giãn sau những ngày làm việc căng thẳng.
- Khu du lịch sinh thái Thung Nham (huyện Kim Sơn, tỉnh Ninh Bình, nhưng rất gần với Hà Nam): Là một khu du lịch sinh thái đẹp, có núi non, hang động, sông nước… tạo nên một bức tranh sơn thủy hữu tình.
Di tích lịch sử văn hóa
Hà Nam là mảnh đất có bề dày lịch sử, văn hóa, nên có rất nhiều di tích lịch sử, văn hóa được Nhà nước công nhận là di tích quốc gia và di tích quốc gia đặc biệt.
- Khu di tích lịch sử văn hóa Châu Cầu (huyện Lý Nhân): Là nơi ghi dấu ấn của nền văn hóa thời kỳ đồ đá mới, cách ngày nay khoảng 3.000-4.000 năm.
- Khu di tích mộ và đền thờ Trạng nguyên Nguyễn Trực (huyện Lý Nhân): Là nơi tưởng niệm Trạng nguyên Nguyễn Trực, vị trạng nguyên khoa bảng nổi tiếng của Hà Nam.
- Khu di tích lịch sử (huyện Bình Lục): Là nơi ghi dấu ấn của Liệt sĩ Trần Đăng Ninh, vị Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Chủ nhiệm Tổng cục Hậu cần.
- Đền Trương Định (huyện Bình Lục): Là nơi tưởng niệm Anh hùng dân tộc Trương Định, vị anh hùng chống Pháp tiêu biểu của dân tộc.
- Chùa Long Đọi (thành phố Phủ Lý): Là một ngôi chùa cổ, có kiến trúc đẹp, được xây dựng từ thời nhà Lý.
- Chùa Tiên (huyện Duy Tiên): Là một ngôi chùa cổ, nằm trên đỉnh núi Tiên, có phong cảnh đẹp, không khí trong lành.
- Đền Lương Ngọc Quyến (thành phố Phủ Lý): Là nơi tưởng niệm Cụ Lương Ngọc Quyến, vị anh hùng cách mạng chống Pháp.
Lễ hội truyền thống
Hà Nam có rất nhiều lễ hội truyền thống, mang đậm bản sắc văn hóa của dân tộc. Các lễ hội thường được tổ chức vào dịp đầu năm mới, với các nghi thức truyền thống, các trò chơi dân gian, các hoạt động văn hóa, văn nghệ đặc sắc.
- Lễ hội chùa Bà Đanh (hàng năm vào ngày mùng 8 tháng Giêng)
- Lễ hội chùa Tam Chúc (hàng năm vào dịp đầu xuân)
- Lễ hội đền Trương Định (hàng năm vào ngày 20 tháng 7 âm lịch)
- Lễ hội đền Lương Ngọc Quyến (hàng năm vào ngày 28 tháng 6 âm lịch)
- Và còn rất nhiều lễ hội khác…
Ẩm thực đặc sản
Ẩm thực của Hà Nam cũng rất phong phú, đa dạng, có những món ăn đặc sản nổi tiếng.
- Bún_chả Phủ Lý: Là một trong những đặc sản nổi tiếng của Hà Nam. Bún chả Phủ Lý có nước chấm đặc biệt, thịt chả được tẩm ướp gia vị thơm ngon, ăn kèm với rau sống, rất hấp dẫn.
- Rượu Kim Bảng: Là một loại rượu truyền thống, được nấu từ gạo nếp cái hoa vàng, men thuốc bắc, có mùi thơm đặc trưng, vị ngọt dịu.
- Bánh cuốn Phủ Lý: Bánh cuốn Phủ Lý có vỏ bánh mỏng, mềm, mịn, ăn kèm với chả lụa, chả quế, nước chấm pha đặc biệt.
- Mắm cáy Lý Nhân: Là một món ăn đặc sản của vùng đất Lý Nhân, có mùi vị đặc trưng, thường được dùng làm món ăn kèm với cơm.
- Bánh gai Bút Sơn: Là một loại bánh truyền thống, được làm từ bột gạo nếp, lá gai, đậu xanh, dừa nạo… có màu đen đặc trưng, vị ngọt bùi, thơm ngon.
Hà Nam – Định hướng phát triển trong tương lai
Mục tiêu phát triển
Theo Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh Hà Nam lần thứ XX, nhiệm kỳ 2020-2025, tỉnh đề ra mục tiêu: “Phấn đấu đến năm 2025, Hà Nam cơ bản trở thành tỉnh công nghiệp theo hướng hiện đại; năm 2030, Hà Nam trở thành thành phố trực thuộc Trung ương.”
Các định hướng cụ thể
Để thực hiện được mục tiêu đó, tỉnh Hà Nam đã và đang tập trung thực hiện các định hướng phát triển cụ thể sau:
- Phát triển công nghiệp: Tiếp tục thu hút đầu tư, phát triển công nghiệp theo hướng hiện đại, công nghệ cao, thân thiện với môi trường. Ưu tiên phát triển các ngành công nghiệp cơ khí chế tạo, điện tử, công nghiệp hỗ trợ, công nghiệp sản xuất vật liệu mới, công nghiệp chế biến nông sản…
- Phát triển nông nghiệp: Ứng dụng khoa học công nghệ cao vào sản xuất nông nghiệp, phát triển nông nghiệp sạch, nông nghiệp hữu cơ, nông nghiệp thông minh. Xây dựng các vùng sản xuất nông nghiệp tập trung, quy mô lớn, có liên kết tiêu thụ sản phẩm.
- Phát triển dịch vụ: Phát triển dịch vụ du lịch, dịch vụ logistics, dịch vụ tài chính, ngân hàng, bảo hiểm… đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế – xã hội của tỉnh.
- Phát triển hạ tầng đô thị: Tập trung đầu tư xây dựng, phát triển hệ thống hạ tầng đô thị hiện đại, đồng bộ, văn minh, hiện đại. Xây dựng thành phố Phủ Lý trở thành trung tâm chính trị, kinh tế, văn hóa, khoa học kỹ thuật của tỉnh.
- Phát triển nguồn nhân lực: Đầu tư phát triển giáo dục, đào tạo, nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế – xã hội của tỉnh.
- Bảo vệ môi trường: Tăng cường công tác bảo vệ môi trường, phòng chống suy thoái, ô nhiễm, suy giảm đa dạng sinh học. Xây dựng môi trường sống xanh, sạch, đẹp, an toàn, lành mạnh.
Kết luận
Hà Nam – mảnh đất và con người nơi đây đã và đang viết tiếp những trang sử hào hùng, những truyền thống tốt đẹp của cha ông. Từ một tỉnh thuần nông, Hà Nam đang từng bước chuyển mình, vươn lên trở thành một tỉnh công nghiệp, dịch vụ phát triển, đời sống nhân dân không ngừng được cải thiện.
Với bề dày truyền thống lịch sử, văn hóa, cách mạng; với tiềm năng, lợi thế về vị trí địa lý, nguồn nhân lực dồi dào, môi trường đầu tư thông thoáng… Hà Nam chắc chắn sẽ tiếp tục gặt hái được nhiều thành tựu to lớn hơn nữa trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc.
Hà Nam được mệnh danh là gì? Là “Đất học – Đất cách mạng”, là “Quê hương anh hùng”, là “Thủ phủ công nghiệp”, và còn rất nhiều, rất nhiều những danh xưng tự hào khác mà người dân Hà Nam đang và sẽ viết tiếp bằng trí tuệ, sức lao động và tinh thần yêu nước nồng nàn của mình.
Cập Nhật Lúc Tháng 12 18, 2025 by Hà Thu
