Rằm tháng 10 là ngày gì? Tháng 10 âm lịch có ngày nghỉ lễ nào dành cho người lao động không? Đây là những câu hỏi phổ biến mỗi khi thời điểm này trong năm đến gần. Rằm tháng 10 (hay còn gọi là Tết Hạ Nguyên, Tết Trùng Thập) không chỉ là một dịp lễ truyền thống quan trọng mà còn mang trong mình nhiều giá trị tâm linh, văn hóa sâu sắc. Bài viết dưới đây của buulong.com.vn sẽ giúp bạn có cái nhìn toàn diện về ngày rằm đặc biệt này, đồng thời giải đáp thắc mắc về các ngày nghỉ lễ trong tháng 10 âm lịch năm nay.
Có thể bạn quan tâm: Top 10 Đảo Đẹp Nhất Việt Nam: Thiên Đường Biển Đảo Cho Kỳ Nghỉ Dưỡng
Tổng quan về Rằm tháng 10
Rằm tháng 10 là ngày gì – Nguồn gốc và tên gọi
Rằm tháng 10 âm lịch, còn được biết đến với nhiều tên gọi như Tết Hạ Nguyên, Tết Cơm mới, Tết Song Thập hay Tết Trùng Thập, là một ngày lễ truyền thống quan trọng của người Việt, được tổ chức vào ngày 15 tháng 10 âm lịch hàng năm.
Ngày này có nguồn gốc từ tín ngưỡng dân gian và Phật giáo, là dịp để con người bày tỏ lòng biết ơn, tưởng nhớ và cầu mong những điều tốt lành. Tên gọi “Tết Hạ Nguyên” bắt nguồn từ quan niệm của người xưa về ba thời điểm “Nguyên” trong năm: Hạ Nguyên (rằm tháng 7), Thượng Nguyên (rằm tháng 1) và Trung Nguyên (rằm tháng 10). Tuy nhiên, ở Việt Nam, “Hạ Nguyên” lại được dùng để chỉ rằm tháng 10, điều này phản ánh sự pha trộn, biến đổi thú vị của văn hóa bản địa.
Ý nghĩa của Rằm tháng 10 trong đời sống người Việt
Đối với người nông dân
Đối với những người làm nghề nông, Rằm tháng 10 là ngày gì mang ý nghĩa như một lễ hội mừng mùa. Đây là thời điểm vụ mùa đã kết thúc, lúa gạo, hoa màu được thu hoạch đầy đủ. Người dân tổ chức cúng lễ để cảm ơn đất trời, thần linh, tổ tiên đã ban cho một vụ mùa bội thu, cầu mong năm sau tiếp tục được mùa, no ấm.
Đối với người Phật tử
Có thể bạn quan tâm: Dư Hàng Kênh Lê Chân Hp: Tổng Quan, Ưu Điểm Và Những Điều Cần Biết
Trong Phật giáo, rằm tháng 10 là dịp để tưởng nhớ và tôn vinh công ơn của đức Phật, các vị Bồ Tát, Tam Bảo. Đây là thời điểm để các Phật tử tu tập, làm việc thiện, sám hối, cầu mong thanh tịnh tâm hồn, trừ bỏ điều ác, hướng tới điều thiện. Việc cúng dường, phóng sinh, tụng kinh vào ngày này là những hoạt động phổ biến.
Đối với tín ngưỡng dân gian
Ở một số vùng miền, đặc biệt là miền Bắc, rằm tháng 10 còn gắn liền với tín ngưỡng thờ cúng ông Đồng, bà Cốt. Những người này được cho là có khả năng giao tiếp với thần linh, ma quỷ và hồn người đã khuất. Việc cúng lễ vào ngày này nhằm cầu mong sự phù hộ, xua đuổi tà ma, mang lại bình an cho gia đình và bản làng.
Các phong tục, nghi lễ đặc trưng trong ngày Rằm tháng 10
Cúng cơm mới
Một trong những phong tục quan trọng nhất là cúng cơm mới. Gia đình sẽ nấu cơm từ những hạt gạo mới thu hoạch, dâng lên tổ tiên, thần linh như một cách để báo cáo, tri ân và cầu mong sự bảo vệ tiếp tục cho năm sau. Mâm cỗ cúng thường có các món ăn dân dã, đặc trưng của mùa vụ như xôi, bánh chưng, bánh giầy, các loại rau củ quả mới hái.
Có thể bạn quan tâm: Lời Chúc Dành Cho Cô Giáo: Tổng Hợp Những Câu Chúc Tết Ý Nghĩa Và Trọn Vẹn Nhất
Thắp hương, dọn dẹp mộ phần
Người dân cũng thường thắp hương tại bàn thờ gia tiên và ra mộ phần dọn dẹp, thắp hương cho người đã khuất. Đây là dịp để con cháu thể hiện lòng hiếu thảo, tưởng nhớ công lao của ông bà, cha mẹ.
Làm việc thiện, phóng sinh
Việc làm việc thiện, giúp đỡ người nghèo, phóng sinh (thả chim, cá) cũng là những hoạt động ý nghĩa được khuyến khích vào ngày rằm tháng 10, đặc biệt là trong cộng đồng Phật tử, nhằm tích đức, cầu phúc.
Tháng 10 âm lịch có ngày nghỉ lễ nào dành cho người lao động?
Lịch nghỉ lễ trong tháng 10 âm lịch năm nay
Rằm tháng 10 là ngày gì và liệu có được nghỉ không là mối quan tâm của nhiều người lao động. Căn cứ vào Bộ luật Lao động 2019 và các văn bản hướng dẫn thi hành, người lao động tại Việt Nam được nghỉ làm việc, hưởng nguyên lương trong những ngày lễ, tết sau đây:
- Tết Dương lịch: 01 ngày (ngày 01 tháng 01 dương lịch)
- Tết Âm lịch: 05 ngày
- Ngày Chiến thắng: 01 ngày (ngày 30 tháng 4 dương lịch)
- Ngày Quốc tế lao động: 01 ngày (ngày 01 tháng 5 dương lịch)
- Quốc khánh: 02 ngày (ngày 02 tháng 9 dương lịch và 01 ngày liền kề trước hoặc sau)
- Ngày Giỗ Tổ Hùng Vương: 01 ngày (ngày 10 tháng 3 âm lịch)
Tháng 10 âm lịch năm nay (2025) rơi vào khoảng thời gian từ ngày 23 tháng 10 đến ngày 20 tháng 11 dương lịch. Trong khoảng thời gian này, không có ngày nghỉ lễ nào được quy định trong Bộ luật Lao động. Do đó, người lao động sẽ làm việc bình thường trong suốt tháng 10 âm lịch.
Một số lưu ý về nghỉ lễ
- Các ngày nghỉ lễ trên là nghỉ lễ bắt buộc do Nhà nước quy định. Ngoài ra, người lao động còn có thể được nghỉ các ngày lễ do người sử dụng lao động quyết định (nếu có).
- Việc nghỉ lễ, tết có thể được hoán đổi hoặc bù vào các ngày khác trong tuần theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ để tạo điều kiện cho người lao động có kỳ nghỉ dài hơn.
- Người lao động là người nước ngoài làm việc tại Việt Nam ngoài các ngày nghỉ theo quy định trên còn được nghỉ thêm 01 ngày Tết cổ truyền dân tộc và 01 ngày Quốc khánh của nước họ.
Làm thêm giờ vào các ngày lễ: Quy định về tiền lương
Mức lương làm thêm giờ vào ngày lễ
Nếu người lao động phải làm việc vào các ngày lễ, tết, ngày nghỉ có hưởng lương (trong đó có thể bao gồm cả ngày Giỗ Tổ Hùng Vương, tùy theo cách bố trí lịch nghỉ của từng năm), thì tiền lương làm thêm giờ sẽ được tính theo quy định tại Nghị định 145/2020/NĐ-CP:
Tiền lương làm thêm giờ = Tiền lương giờ thực trả của công việc đang làm vào ngày làm việc bình thường x Mức ít nhất 300% x Số giờ làm thêm
Trong đó:
- Mức ít nhất 300% là mức lương làm thêm giờ áp dụng đối với ngày nghỉ lễ, tết, ngày nghỉ có hưởng lương.
- Ngoài ra, người lao động còn được hưởng tiền lương của ngày nghỉ lễ, tết, ngày nghỉ có hưởng lương đó.
Đối với người lao động hưởng lương theo sản phẩm
Có thể bạn quan tâm: Bến Đình Địa Đạo Củ Chi: Khám Phá Di Tích Lịch Sử Uy Nghi
Trường hợp người lao động hưởng lương theo sản phẩm, làm thêm giờ vào ngày lễ, tết, ngày nghỉ có hưởng lương thì tiền lương làm thêm giờ được tính như sau:
Tiền lương làm thêm giờ = Đơn giá tiền lương sản phẩm của ngày làm việc bình thường x Mức ít nhất 300% x Số sản phẩm làm thêm
Thưởng lễ có phải là nghĩa vụ của người sử dụng lao động?
Quy định về thưởng lễ
Việc thưởng vào dịp lễ, tết không phải là nghĩa vụ bắt buộc của người sử dụng lao động. Theo Bộ luật Lao động 2019, thưởng là số tiền hoặc tài sản hoặc bằng các hình thức khác mà người sử dụng lao động thưởng cho người lao động căn cứ vào kết quả sản xuất, kinh doanh, mức độ hoàn thành công việc của người lao động.
Quy chế thưởng do người sử dụng lao động quyết định và công bố công khai tại nơi làm việc sau khi tham khảo ý kiến của tổ chức đại diện người lao động tại cơ sở (nếu có).
Yếu tố ảnh hưởng đến thưởng lễ
- Kết quả kinh doanh: Doanh nghiệp làm ăn có lãi, đạt được các chỉ tiêu đề ra thì khả năng thưởng lễ cao hơn.
- Chính sách nội bộ: Mỗi doanh nghiệp có quy chế thưởng riêng, có thể thưởng lễ, có thể không.
- Thỏa thuận lao động: Một số hợp đồng lao động hoặc thỏa ước lao động tập thể có thể có điều khoản về thưởng lễ.
Tổng kết
Rằm tháng 10 là ngày gì? Đó là một ngày lễ truyền thống giàu bản sắc, gắn liền với nông nghiệp, tín ngưỡng và đạo đức. Đây là dịp để con người bày tỏ lòng biết ơn, tưởng nhớ tổ tiên, cầu mong bình an và may mắn.
Tháng 10 âm lịch có ngày nghỉ lễ nào? Câu trả lời là không. Người lao động sẽ làm việc bình thường trong tháng này.
Làm thêm giờ vào ngày lễ có được hưởng lương cao hơn? Có, mức lương làm thêm giờ vào ngày lễ, tết là ít nhất 300% so với ngày làm việc bình thường.
Có được thưởng lễ không? Việc thưởng lễ do người sử dụng lao động quyết định, không phải là nghĩa vụ bắt buộc.
Hy vọng bài viết trên đã giúp bạn hiểu rõ hơn về Rằm tháng 10 là ngày gì, ý nghĩa của ngày lễ này cũng như các quy định liên quan đến nghỉ lễ, làm thêm giờ và thưởng lễ dành cho người lao động. Đừng quên theo dõi buulong.com.vn để cập nhật thêm nhiều thông tin hữu ích về đời sống, pháp luật và các chủ đề khác nữa nhé!
Cập Nhật Lúc Tháng 12 30, 2025 by Hà Thu
